Ομιλία Ν. Νικολαΐδη στη βουλή για το πόρισμα Πολυβίου

4 Νοεμβρίου 2011

Θέμα: Το πόρισμα της μονομελούς ερευνητικής επιτροπής για τη διεξαγωγή έρευνας σχετικά με την έκρηξη που επισυνέβη την 11η Ιουλίου 2011 στη ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Μαρί.

Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Δεν θα μπορούσα να αρχίσω την ομιλία μου, χωρίς να αναφερθώ πρώτα στα 13 θύματα αυτής της τραγωδίας. Στους 13 ήρωες, που έχασαν τη ζωή τους, πιστοί στο καθήκον τους. Να εκφράσω ακόμα μια φορά το σεβασμό και το θαυμασμό όλων μας για τη θυσία τους. Και ταυτόχρονα τη βαθειά εκτίμησή μας προς τις οικογένειες των ηρώων μας. Τις πονεμένες αλλά υπερήφανες οικογένειες των ηρώων μας.

Ο τόπος μας βιώνει τον τελευταίο καιρό μια πρωτόγνωρη πολιτική κρίση. Για πρώτη φορά κρίνονται και αμφισβητούνται αρχές, θεσμοί και απόψεις που μέχρι προ τινός ευρίσκοντο υπεράνω αμφισβήτησης και υπεράνω κριτικής. Είναι μια κρίση που αγγίζει όλο τον κυπριακό λαό, από τον πρώτο πολίτη της χώρας μέχρι τον τελευταίο. Είναι μια κρίση που έχει ήδη δημιουργήσει έντονες απόψεις σε κάθετη διαφωνία μεταξύ τους. Διαφωνία που επηρεάζει επικίνδυνα την εθνική και κοινωνική μας συνοχή.

Εδώ και 4 σχεδόν μήνες ο τόπος μας ζει σε ακραίες συνθήκες. Ακραίες συνθήκες που δοκιμάζουν τις δυνάμεις μας και τις αντοχές μας. Μέσα σε αυτές τις ακραίες συνθήκες, αναπόφευκτα, ευδοκίμησε και ευδοκιμεί ο ακραίος πολιτικός λόγος. Ο ακραίος πολιτικός λόγος, που ουδέποτε προσέφερε καλήν υπηρεσία στον τόπο. Και είναι υποχρέωση όλων μας να συμβάλουμε στην επικράτηση ενός πολιτικού λόγου μακριά από φανατισμούς και ακρότητες. Ενός πολιτικού λόγου που μπορεί, και κάποτε ακόμα επιβάλλεται, να είναι έντονος και δυναμικός, δεν μπορεί όμως και δεν πρέπει να είναι παράλογος και καταστροφικός.

Σήμερα η Κύπρος βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά από κρίσιμα ανοικτά ζητήματα, ζητήματα που αναμένουν αποφάσεις. Η πολιτική και πολιτειακή κρίση που ενέσκηψε τον τελευταίο καιρό και κορυφώθηκε με την τραγωδία στο Μαρί, αναπόφευκτα επηρεάζει αρνητικά τη δυνατότητα μας να διαχειριστούμε σωστά αυτά τα ζητήματα.

Εν μέσω της χειρότερης οικονομικής κρίσης των τελευταίων δεκαετιών, μπροστά σε φοβερά αδιέξοδα στο εθνικό μας θέμα, κάτω από τις ιταμές απειλές της Τουρκίας για περαιτέρω καταπάτηση της κυριαρχίας του κράτους μας, μπροστά στην ευκαιρία των ενεργειακών κοιτασμάτων στην ΑΟΖ μας, εν μέσω όλων αυτών, αν η παρούσα πολιτική και πολιτειακή κρίση δεν αποπυροδοτηθεί σύντομα, υπάρχει τρομαχτικός κίνδυνος να συμπαρασύρει σε καταστροφικές εξελίξεις και όλα τα υπόλοιπα θέματα.

Όλοι λέμε ότι απαιτείται όσο ποτέ άλλοτε η ύψιστη υπευθυνότητα απ’ όλους, ότι θα πρέπει να θέσουμε το εθνικό συμφέρον, το συμφέρον του τόπου μας πάνω απ’ όλα, ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για προσωπικές ή παραταξιακές σκοπιμότητες, ότι θα πρέπει να διαφυλάξουμε τους θεσμούς.  Τώρα είναι η ώρα να δείξουμε όλοι πόσο εννοούμε αυτά που λέμε. Στην σημερινή άμεση συγκυρία, είναι η στάση όλων μας απέναντι στο πόρισμα που θα κρίνει πόσο πραγματικά εννοούμε αυτά που όλοι διακηρύσσουμε.

Το Πόρισμα της Μονομελούς Ερευνητικής Επιτροπής για την τραγωδία της 11ης Ιουλίου που εκδόθηκε στις 3 Οκτωβρίου, ήταν ένα πόρισμα καταδικαστικό. Καταδικαστικό για το πολιτικό μας σύστημα, για τους θεσμούς της κοινωνίας μας, για τη λειτουργία της κρατικής μας μηχανής, για την υπευθυνότητα και την ευθύνη όλων μας, τόσο σε θεσμικό όσο και σε προσωπικό επίπεδο.

Τα ευρήματα του πορίσματος ήταν αδυσώπητα, και ανέδειξαν φαινόμενα ανεπάρκειας, ευθυνοφοβίας, ανικανότητας, νεποτισμού και κομματοκρατίας. Ανέδειξαν όλα αυτά τα φαινόμενα και μας ενοχοποίησαν όλους για όλα αυτά. Όλους όσοι διαχρονικά είχαν την ευθύνη,  μεγαλύτερη ή μικρότερη να διαχειριστούν ή να συμμετάσχουν στη λειτουργία της κυπριακής πολιτείας. Το πόρισμα Πολυβίου ανέδειξε με τρόπο καθαρό μια ευρύτερη, διαχρονική πολιτική και θεσμική κρίση. Το πρώτο συμπέρασμα από το πόρισμα, το πρώτο δυνατό μήνυμα που στέλλει το πόρισμα, είναι η ανάγκη για αλλαγή. Για πολλές αλλαγές. Αλλαγές που να συνιστούν μια εκ βάθρων ανασυγκρότηση του κράτους, των θεσμών και του πολιτικού μας συστήματος. Κυρίως όμως μια εκ βάθρων αλλαγή του τρόπου που σκεφτόμαστε, του τρόπου που αντιμετωπίζουμε τα κοινά πράγματα, τις ευθύνες και τις υποχρεώσεις μας. Αυτό είναι και το γενικότερο μήνυμα του πορίσματος. Προς όλους μας.

Αναπόφευκτα όμως, η προσοχή όλων στράφηκε προς την κορυφή της πυραμίδας της πολιτείας μας. Στράφηκε προς τις ευθύνες σε θεσμικό και προσωπικό επίπεδο του πρώτου πολίτη της χώρας μας. Του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το τι πράττει ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας επηρεάζει σε καθοριστικό βαθμό τις εξελίξεις στον τόπο μας. Ταυτόχρονα, και αυτό είναι το σημαντικότερο, οι αποφάσεις του Προέδρου, μπορούν είτε να στηρίξουν και να ενισχύσουν τους θεσμούς στη χώρα μας, είτε να τους πλήξουν και να τους αποδυναμώσουν.

Κύριε Πρόεδρε

Ως Υπουργός εργάστηκα για δυο χρόνια για την υλοποίηση του προγράμματος της διακυβέρνησης Χριστόφια, εκπροσωπώντας και εκφράζοντας στην εκτέλεση των καθηκόντων μου και τις αρχές και τις θέσεις του κόμματος μου, της ΕΔΕΚ. Σέβομαι και τιμώ την εντιμότητα του και τον πατριωτισμό του Δημήτρη Χριστόφια. Μέσα στα πλαίσια αυτού του σεβασμού, αισθάνομαι την υποχρέωση, που είναι ταυτόχρονα υποχρέωση απέναντι στις αρχές μου και υποχρέωση απέναντι στο λειτούργημα του αντιπρόσωπου του λαού που ασκώ στο κοινοβούλιο, να καταθέσω με εντιμότητα και ειλικρίνεια τις απόψεις μου, αυτή την πολύ δύσκολη  ώρα  για όλους μας.

Το πόρισμα Πολυβίου, απέδωσε καθοριστικές ευθύνες στον Πρόεδρο της ΚΔ αναφορικά με τα αίτια που οδήγησαν στην τραγωδία στο Μαρί. Με το πόρισμα ουσιαστικά αμφισβητήθηκε η νομιμοποίηση του να συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντα του ως Πρόεδρος. Αμφισβητήθηκε η νομιμοποίηση του στη βάση της δυνατότητας του να έχει την αποδοχή και να εκφράζει την ενότητα του λαού. Αμφισβητήθηκε η νομιμοποίηση του να έχει την αξιοπιστία να χειρίζεται κατά τρόπο αποτελεσματικό, και κυρίως  αποδεκτό τα μεγάλα εθνικά θέματα. Αυτό το τελευταίο, το τεκμήριο δηλαδή της αποδοχής από την πλειοψηφία ενός λαού, είναι και η πεμπτουσία της δημοκρατίας.

Αυτό είναι το πόρισμα. Ένα πόρισμα που έχει τη βαρύτητα, την εγκυρότητα και την επισημότητα ως θεσμική διαδικασία του κράτους. Ένα πόρισμα που εξέφρασε και εναρμονίστηκε με την πλειοψηφία του κυπριακού λαού. Όχι όπως αυτή η πλειοψηφία εκφράζεται από τα κοινοβουλευτικά κόμματα. Αλλά όπως εκφράζεται από το λαό τον ίδιο που εδώ και τέσσερις σχεδόν μήνες συζητά, προβληματίζεται, δηλώνει και διαδηλώνει την άποψη του.

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας βρέθηκε μπροστά σε ένα πραγματικά δραματικό από πολιτικής άποψης, αλλά και τραγικό από την ανθρώπινη πλευρά, δίλημμα. Να παραιτηθεί ή να παραμείνει στην Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ήταν ένα δίλημμα που βασάνισε όχι  μόνο τον ίδιο τον Πρόεδρο, αλλά και τον τελευταίο πολίτη της Δημοκρατίας μας. Την απόφαση όμως αυτή, την απόφαση αν θα παραιτηθεί ή να μείνει,  μόνο ο ίδιος ο Πρόεδρος μπορούσε να την πάρει. Ήταν και είναι αποκλειστική ευθύνη του Προέδρου να αποφασίσει αν θα παραμείνει ή αν θα παραιτηθεί. Συνταγματικά, θεσμικά, πολιτικά, είναι μια δική του, εντελώς δική του απόφαση. Είναι μια απόφαση όμως που μας επηρεάζει όλους. Γι’ αυτό και έχομε κάθε δικαίωμα και υποχρέωση να εκφράσουμε άποψη ανοικτά και ελεύθερα.

Στη απόφαση του αυτή ο Πρόεδρος προσμέτρησε και όφειλε να προσμετρήσει πολλά πράγματα. Όφειλε κυρίως να προσμετρήσει, την ανάγκη που έχει η κάθε χώρα, να έχει ένα Πρόεδρο που να διασφαλίζει, να εγγυάται και να εκφράζει την ενότητα του λαού, που να μπορεί αξιόπιστα και με ευρεία αποδοχή να χειριστεί τα εθνικά θέματα. Αν για κάθε άλλη χώρα αυτή η ανάγκη είναι απαραίτητη, για μια χώρα κατεχόμενη και υπό απειλή, όπως η Κύπρος, η ανάγκη αυτή είναι θέμα επιβίωσης.

Ο Πρόεδρος πήρε την απόφαση του. Παρά τις υποδείξεις της πλειοψηφίας των πολιτικών δυνάμεων του τόπου. Η απόφαση του αυτή θα κριθεί από τις εξελίξεις αν ήταν μια απόφαση που εξυπηρέτησε το εθνικό συμφέρον κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Απ’ εκεί και πέρα ο καθένας πλέον τίθεται ενώπιον των ευθυνών του, των ιστορικών του ευθυνών απέναντι στην πατρίδα.

Στόχος της σημερινής συζήτησης στη Βουλή,  δεν είναι να εξαναγκαστεί ο Πρόεδρος σε παραίτηση. Στόχος είναι να εκφράσει η Βουλή, ως το κατ’ εξοχήν αντιπροσωπευτικό σώμα του λαού, τη λαϊκή βούληση, για το θέμα αυτό. Και να καταγράψει αυτή τη βούληση και μέσα από τη δημοκρατική διαδικασία του εθνικού κοινοβουλίου.

Υπάρχει ακόμα μια πτυχή του όλου θέματος που είναι εξαιρετικά σοβαρή. Η αμφισβήτηση του πορίσματος. Από τη στιγμή που διορίστηκε η ερευνητική επιτροπή, δεν υπάρχουν περιθώρια αμφισβήτησης του τελικού πορίσματος, από κανένα. Η αμφισβήτηση του πορίσματος δεν οδηγεί πουθενά παρά μόνο σε ένα φαύλο κύκλο. Σε αυτοαναίρεση της κυβέρνησης και σε απρόβλεπτες θεσμικές συνέπειες.

Έχουν λεχθεί πολλά γύρω από ζητήματα όπως είναι π.χ. στο αν θα έπρεπε για τέτοιας καθοριστικής για τον τόπο ζητήματα η διερευνητική επιτροπή να ήταν πολυμελέστερη, ή κατά πόσον θα ήταν ορθότερο να διορίζεται η ερευνητική επιτροπή από τον Πρόεδρο της ΚΔ ή από άλλους πολιτειακούς αξιωματούχους ή σώματα. Όμως, τα ζητήματα αυτά είναι κλειστά όσον αφορά το συγκεκριμένο πόρισμα και μπορούν μόνο να μας προβληματίσουν για μελλοντικές διαδικασίες. Η πολιτεία διά του Υπουργικού Συμβουλίου του οποίου προεδρεύει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποφάσισε και ανάθεσε σε ένα άτομο την έκδοση του πορίσματος, το πόρισμα εκδόθηκε, και το πόρισμα πρέπει να είναι σεβαστό από όλους. Αλλιώς πλήττεται το ίδιο το σύστημα μας. Το θεσμικό, το πολιτικό, το αξιακό μας σύστημα.

Ήδη, μέσα στη δίνη της πολιτικής αντιπαράθεσης και πίεσης, έχουν παρθεί κάποιες αποφάσεις και έχουν λεχθεί κάποια πράγματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να συνεχίσει ο προβληματισμός. Ότι δεν πρέπει να μην εξαντληθεί η προσπάθεια για να βρεθούν οι λύσεις που χρειάζεται ο τόπος. Χρειάζεται να ληφθούν οι μεγάλες αποφάσεις, οι δύσκολες αποφάσεις, οι οποίες μακροπρόθεσμα θα δικαιώσουν και θα τιμήσουν εκείνο που θα έχει την τόλμη να τις πάρει.

Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Στην μακρά της ιστορία, η πατρίδα μας αντιμετώπισε αναρίθμητους εχθρούς. Ακόμα αντιμετωπίζει και θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει πολλούς εχθρούς. Κανένας εχθρός δεν μπορεί να μας βλάψει περισσότερο από όσο εμείς μπορούμε να βλάψουμε τους εαυτούς μας. Με μια λανθασμένη απόφαση μας. Μια απόφαση που θα επιβληθεί από σκοπιμότητες και λανθασμένα κριτήρια.

Στην ιστορική διαδρομή του χρόνου, δεν θα έχει καμιά σημασία αν θα περάσει η άποψη της μιας ή της άλλης πολιτικής παράταξης. Ούτε έχει σημασία αν μια προεδρική θητεία εξάντλησε την πενταετία ή όχι. Όλα αυτά στην ιστορική κλίμακα είναι εντελώς δευτερεύοντα και σε μεγάλο βαθμό ασήμαντα. Εκείνο που έχει σημασία είναι η διαφύλαξη και ο σεβασμός στις διαχρονικές αρχές και αξίες μας. Τις διαχρονικές αρχές και αξίες μας που μας καθορίζουν και μας προδιαγράφουν ως άτομα και ως λαό. Μόνο αυτές οι διαχρονικές αρχές και αξίες μπορούν να διασφαλίσουν την επιβίωση και το γενικότερο, το διαχρονικό καλό της κυπριακής πολιτείας. Αυτό το διαχρονικό καλό της πατρίδας μας έχουμε όλοι ύψιστη υποχρέωση, υποχρέωση πολιτική, υποχρέωση ηθική, υποχρέωση προσωπική να υπηρετήσουμε.

Υπάρχουν ήδη τα ολέθρια αποτελέσματα του θλιβερού ατυχήματος στο Μαρί που είναι βαριά και ασήκωτα ιδιαίτερα όσον αφορά τις ζωές που έχουν χαθεί αλλά και τις ευρύτερες επιπτώσεις που έχουν δημιουργήσει.   Εκείνο που είναι σίγουρο είναι ότι ο τόπος δεν χρειάζεται, δεν θέλει και δεν αντέχει μια νέα περίοδο εθνικού διχασμού γιατί οι πολίτες ξέρουν πολύ καλά πού τελικά μπορεί να οδηγήσει ένας εθνικός διχασμός. Ως Κίνημα Σοσιαλδημοκρατών, ως υπεύθυνη πολιτική δύναμη πιστεύουμε ότι ο τόπος χρειάζεται πολιτική σταθερότητα, ο κόσμος επιθυμεί επίλυση των σοβαρών του προβλημάτων, να έχει δουλειά και να ευημερεί, και γι’ αυτό χρειάζεται πολλή προσπάθεια απ’ όλους. Προσπάθεια που τώρα σε μεγάλο βαθμό αναλώνεται σε συνεχείς πολιτικές αντιπαραθέσεις.  Η πατρίδα μας χρειάζεται πρωτίστως μια πολιτική ηγεσία που να μπορεί να οδηγήσει τη Κύπρο με ασφάλεια μακριά από τα επικίνδυνα αδιέξοδα και προβλήματα;; Μπορεί να γίνει η τραγωδία στο Μαρί μια ευκαιρία για όλους μας για να αλλάξουμε και να γίνουμε καλύτεροι; Αυτό είναι το μείζον για όλους μας ερώτημα.

Leave a Reply

Επιλογές