Εθνική στρατηγική για την ενέργεια – «Σημερινή», 16-11-2010

Ο τομέας της ενέργειας είναι ένας τομέας στρατηγικής σημασίας για μια χώρα, και αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι χώρες οι οποίες μπόρεσαν να πετύχουν συνθήκες αποτελεσματικής προμήθειας και χρήσης της ενέργειας, έχουν να επιδείξουν σημαντικά επιτεύγματα και στον οικονομικό τομέα. Αντίθετα, χώρες οι οποίες δεν μπόρεσαν να βάλουν μια τάξη στα ενεργειακά τους θέματα, συνήθως ταλανίζονται από οικονομικά και αναπτυξιακά προβλήματα.

Το 2008 η Κύπρος προμηθεύτηκε το 94% της κατανάλωσης ενέργειας από εισαγόμενα καύσιμα φορτώνοντας με ένα σημαντικό βάρος την οικονομία του νησιού. Συνεπώς ο βασικός στόχος για το κυπριακό κράτος είναι η μείωση της εξάρτησης από την εισαγωγή καυσίμων για παραγωγή ενέργειας. Η μείωση αυτής της εξάρτησης μπορεί να γίνει με την εξοικονόμηση ενέργειας και την αύξηση στη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ).

Τα μεγαλύτερα περιθώρια για εξοικονόμηση ενέργειας υπάρχουν στον τομέα των μεταφορών, όπου δαπανάται το 54% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας στην Κύπρο. Ο Κύπριος σπαταλά 75% περισσότερη ενέργεια για τις μετακινήσεις του απ’ ό,τι ο μέσος Ευρωπαίος πολίτης. Και αυτό όχι γιατί έχει να διανύσει μεγαλύτερες αποστάσεις για τις καθημερινές του ανάγκες, αλλά γιατί χρησιμοποιεί σε απαράδεκτα ψηλό ποσοστό το ιδιωτικό του όχημα αντί της χρήσης του δημόσιου μέσου. Η χαμηλή χρήση των δημόσιων επιβατικών μεταφορών οφείλεται, τουλάχιστον αυτό ίσχυε μέχρι πρόσφατα, κυρίως στην έλλειψη ενός σύγχρονου, αποτελεσματικού συστήματος δημόσιων μεταφορών. Ο λόγος αυτός ανετράπη το 2010, που ήταν η χρονιά της μεγάλης αλλαγής στις δημόσιες συγκοινωνίες στην Κύπρο. Μιας αλλαγής η οποία φυσικά για να έχει ουσιαστικό πρακτικό αντίκρισμα θα πρέπει να κατοχυρωθεί με ικανή αύξηση της χρήσης του δημόσιου μέσου, κάτι που απαιτεί ακόμα πολλές προσπάθειες.

Παρόλο που το μεγάλο ενεργειακό όφελος στον τομέα των μεταφορών μπορεί να προέλθει κατά κύριο λόγο μέσα από την ανάπτυξη του νέου συστήματος δημόσιων μεταφορών, υπάρχουν και μια σειρά από άλλα μέτρα που δεν πρέπει να αγνοούνται. Ηλεκτρικά Οχήματα, Υβριδικά Οχήματα, Οχήματα Διπλής Προώσεως, Χρήση Υδρογόνου στα Λεωφορεία και χρήση βιοκαυσίμων. Το υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο θα πρέπει κατά την άποψή μου να βελτιωθεί, και να βελτιωθεί ριζικά και γενναιόδωρα, ούτως ώστε να δοθεί η πρέπουσα ώθηση στις εναλλακτικές αυτές χρήσεις της ενέργειας στις μεταφορές.

Οι ΑΠΕ δεν μπορεί παρά να είναι το κομβικό στοιχείο για τον οποιοδήποτε μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχεδιασμό μας. Αυτό φαίνεται ότι στην Κύπρο το έχουμε κατανοήσει μόνο σε θεωρητικό επίπεδο. Εξακολουθεί να υπάρχει ακόμα μια δυστοκία και ένας ακατανόητος δισταγμός στο θέμα της δυναμικής προώθησης των ΑΠΕ, με τρόπους πρακτικούς και αποτελεσματικούς.

Η Κυβέρνηση πρέπει να πούμε ότι διαμόρφωσε ένα Σχέδιο Δράσης και ένα Σχέδιο Υποστήριξης για την περίοδο 2009-2013, το οποίο παρέχει κίνητρα για την αύξηση της χρήσης των ΑΠΕ. Χρειάζεται, όμως, μια ακόμα πιο γενναιόδωρη πολιτική και ακόμα πιο φιλόδοξοι στόχοι.

Εκείνο που επιβάλλεται σήμερα πάνω απ’ όλα, είναι μια συγκροτημένη εθνική ενεργειακή πολιτική, η οποία για να είναι αποτελεσματική θα πρέπει να πληροί τις πιο κάτω προϋποθέσεις:

  • Μακροπρόθεσμος ενεργειακός σχεδιασμός. Στην Κύπρο υπάρχει αυτός ο σχεδιασμός περισσότερο σε θεωρητικό επίπεδο παρά σε πρακτικό επίπεδο. Εκεί όπου αναγκαστήκαμε από τις ευρωπαϊκές μας υποχρεώσεις, προχωρήσαμε, κυρίως σε νομοθετικές ρυθμίσεις. Δεν αρκεί, όμως, να υπάρχουν στα χαρτιά στόχοι και σχεδιασμοί. Χρειάζεται να αναζητήσουμε και εκείνες τις πρακτικές δράσεις μέσα από τις οποίες αυτοί οι στόχοι θα υλοποιούνται αποτελεσματικά.
  • Ενιαίος κεντρικός συντονισμός και αποτελεσματική διαχείριση των ενεργειακών θεμάτων. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ύπαρξη ενός κεντρικού φορέα με εκτελεστικές εξουσίες, π.χ. ενός Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Πολιτικής ή ενός Επιτρόπου Ενέργειας. Χωρίς μια τέτοια διευθέτηση, οι οποιεσδήποτε κινήσεις επιχειρηθούν στα σημαντικά ενεργειακά θέματα θα κινδυνεύουν να παραμείνουν αποσπασματικές και αναποτελεσματικές.
  • Φορέας υλοποίησης του ενεργειακού σχεδιασμού. Ο βασικότερος φορέας προώθησης και υλοποίησης της ενεργειακής πολιτικής στη Κύπρο, μέσα στις δοσμένες συνθήκες, δεν μπορεί παρά να είναι η ΑΗΚ. Για μια σειρά από λόγους (αντικείμενο, εμπειρία, τεχνογνωσία, ανθρώπινο δυναμικό κλπ), η ΑΗΚ μπορεί να διαδραματίσει τον στρατηγικής σημασίας ρόλο ως του βασικότερου μοχλού ανάπτυξης και υλοποίησης του ενεργειακού σχεδιασμού στη χώρα μας. Ο ρόλος αυτός, ο οποίος φαίνεται να αναγνωρίζεται από την παρούσα Κυβέρνηση, θα πρέπει να συνοδεύεται και από μια σειρά από ρυθμίσεις και όρους (επαρκής χρηματοδότηση, ορθολογιστική τιμολογιακή πολιτική, πρωταγωνιστικός ρόλος στα ΑΠΕ κλπ) που πρέπει να ισχύσουν ώστε να μπορέσει η ΑΗΚ να διαδραματίσει αποτελεσματικά το ρόλο αυτό.

Έγιναν πολλά στον τομέα της ενέργειας στην Κύπρο, αλλά υπάρχουν ακόμα πάρα πολλά που πρέπει να γίνουν. Από τον σωστό ενεργειακό σχεδιασμό, δεν εξαρτάται μόνο το ενεργειακό μέλλον της πατρίδας μας. Εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό το ίδιο το μέλλον της και η ευημερία των κατοίκων της.

ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ
Τέως Υπουργός Συγκοινωνιών και Έργων



Leave a Reply

Επιλογές