Οι επιπτώσεις για την Κυπριακή Δημοκρατία (πολιτικές και οικονομικές) από πιθανό κλείσιμο των Κυπριακών Αερογραμμών. Ομιλία Ν.Νικολαΐδη στο Κεφάλαιο Δ

Στις 10/2/2012, μετά από εισήγηση της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΕΔΕΚ, εγγράφτηκε και συζητήθηκε στην ολομέλεια της Βουλής το θέμα: «Η οικονομική κατάσταση των Κυπριακών Αερογραμμών και η ανάγκη για λήψη άμεσων πολιτικών αποφάσεων για το μέλλον τους».

Από τότε, μετά από 3 σχεδόν χρόνια, βρισκόμαστε στη δεύτερη διακυβέρνηση του τόπου και στο 4ο Διοικητικό Συμβούλιο των Κυπριακών Αερογραμμών. Η Βουλή συζητά ξανά το θέμα της εταιρίας αυτής, μόνο που αυτή τη φορά δεν έχουμε να κάνουμε με ένα ασθενή που είναι βαριά άρρωστος. Έχουμε να κάνουμε με ένα ασθενή που είναι σχεδόν ετοιμοθάνατος. Μετά από δύο χρόνια απραξίας, ή στην καλύτερη περίπτωση αποτυχημένων προσπαθειών να σωθούν οι ΚΑ, η Κυπριακή Πολιτεία βρίσκεται απέναντι στην ευθύνη να κάνει μια τελευταία, πραγματικά τελευταία αυτή τα φορά, προσπάθεια, να σωθεί ότι μπορεί και ό, τι επιβάλλεται να σωθεί από μια Εταιρία που κλείνει φέτος 67 χρόνια ζωής, 13 χρόνια περισσότερα από την ηλικία της ΚΔ.

Διάβασα την ομιλία μου που έκανα στη Βουλή το 2012. Ήταν ως εάν να σταμάτησε ο χρόνος για τις κυπριακές αερογραμμές: Κάποια χαρακτηριστικά αποσπάσματα ισχύουν απόλυτα και σήμερα, με τον ίδιο τρόπο, αλλά με μεγαλύτερη και σοβαρότερη ένταση και για τη σημερινή κατάσταση των Κυπριακών Αερογραμμών:

Λέγαμε το 2012:  «Δεν θα ήταν καθόλου υπερβολή ότι οι Κυπριακές Αερογραμμές βρίσκονται σήμερα προ του φάσματος της χρεοκοπίας. Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν πραγματικά ένα βαρύ πλήγμα για την Κύπρο. Η Κύπρος είναι ένα απομονωμένο νησί με υψηλή εξάρτηση από τον τουρισμό και από γενικά οικονομικές δραστηριότητες που προϋποθέτουν καλές αεροπορικές συγκοινωνίες και καλή σύνδεση με τον υπόλοιπο κόσμο. Γι’ αυτούς τους λόγους, δεν μπορεί να εξαρτάται απόλυτα από ξένες αεροπορικές εταιρείες. Είναι συνεπώς σημαντικό, για εθνικούς και κοινωνικούς λόγους, να υπάρχει ένας κυπριακός αερομεταφορέας με ικανοποιητική κρατική συμμετοχή και έλεγχο ώστε να μπορεί να διαδραματίζει αυτόν τον εθνικό και κοινωνικό ρόλο. Θέλουμε ως ΕΔΕΚ να καταστήσουμε όμως απόλυτα σαφές: δεν υπάρχει περίπτωση εμείς να συναινέσουμε στα οποιαδήποτε αποσπασματικά μέτρα χωρίς την κατάθεση συγκεκριμένου, ολοκληρωμένου, λεπτομερούς επιχειρηματικού σχεδίου. Κάτι που δεν είδαμε τα τελευταία 2 χρόνια, και δεν φαίνεται ακόμα να υπάρχει. Εδώ που φτάσαμε, όχι μόνο δεν υπάρχουν καθόλου περιθώρια για άλλα λάθη, αλλά και τα περιθώρια για ένα εφικτό σχέδιο διάσωσης των ΚΑ είναι εξαιρετικά στενά με πάρα πολλούς παράγοντες και προϋποθέσεις που θα πρέπει να ικανοποιηθούν.

Για να υπάρξει όμως προσέλκυση σοβαρών προτάσεων από στρατηγικούς επενδυτές, θα πρέπει οι ΚΑ να δείξουν την αποφασιστικότητα τους, και την  πρόθεση τους να επιβιώσουν  στο σημερινό ανταγωνιστικό περιβάλλον στο οποίο λειτουργούν οι αερογραμμές. Μέσα από άμεσες αποφάσεις και ενέργειες που θα δημιουργούν τις προϋποθέσεις να καταστεί εταιρία πιο στοχευμένη και πιο ανταγωνιστική. Μέσα από δραστικές μειώσεις του κόστους λειτουργίας και αύξησης της παραγωγικότητας της εταιρείας».

 

Και συνεχίζαμε το 2012: «Τα τελευταία χρόνια δεν υπήρξαν δυστυχώς ουσιαστικές αποφάσεις προς τις κατευθύνσεις αυτές  Αντίθετα η εταιρία συνέχιζε να λειτουργεί με τον ίδιο αντιπαραγωγικό και ζημιογόνο τρόπο. Οι οποιεσδήποτε ενέργειες βελτίωσης της οικονομικής της κατάστασης ήταν αποσπασματικές και εξαντλούνταν σε ημίμετρα χωρίς μακροπρόθεσμη προοπτική. Δεν μπορούσε και δεν μπορεί να σωθεί η εταιρία με την ετήσια ένεση μερικών εκατομμυρίων για αντιστάθμισμα του κόστους απαγόρευσης των υπερπτήσεων πάνω από την Τουρκία. Ούτε ασφαλώς θα σωθεί η εταιρία με την εκποίηση των περιουσιακών της στοιχείων, για τα οποία θα έπρεπε να γίνονται προσπάθειες να πολλαπλασιάζονται και όχι να εκποιούνται.

 

Η εταιρία εργάζεται τα τελευταία χρόνια χωρίς σοβαρό προγραμματισμό και έλεγχο. Ακυρώνονται πτητικά προγράμματα που θα μπορούσαν να ήταν κερδοφόρα και προστίθενται δρομολόγια που δεν έχουν εμπορική προοπτική. Αντί να επικεντρωθεί η εταιρία σε εκείνες τις διαδρομές που μπορούμε, και θα έπρεπε,  να ήμασταν οι  καλύτεροι (Ελλάδα και Μεγάλη Βρετανία), αφέθηκε ο ανταγωνισμός να μας ξεπεράσει.

 

Παράλληλα, βλέπουμε να διατηρούνται υπηρεσίες άσχετες με το πτητικό έργο της εταιρίας, ενώ δεν αξιοποιούνται οι υπαρκτές δυνατότητες της να προσφέρει κάποιες από τις υπηρεσίες της, σε τρίτους για να μπορέσει να αυξήσει τα εισοδήματα της.

 

Και ως να μην έφταναν όλα αυτά, η κατάσταση επιβαρύνεται ακόμα περισσότερο από την έλλειψη συντονισμού και αλληλοενημέρωσης μεταξύ συναφών υπηρεσιών του κράτους μας.  Κάνει προγράμματα και κλείνει συμφωνίες ο ΚΟΤ, και παραπονιούνται οι ΚΑ ότι δεν ενημερώθηκαν εκ των προτέρων για να υποδείξουν πώς αυτές οι συμφωνίες τους επηρεάζουν .Όπως και το αντίθετο. Προγραμματίζουν αλλαγές στο πτητικό τους πρόγραμμα οι ΚΑ, χωρίς την προηγούμενη διαβούλευση με τον ΚΟΤ που έχει τα δικά του προγράμματα και στρατηγικές προσέλκυσης τουριστών.»»»»»

 

Αυτά λέγαμε το 2012. Χωρίς να αφαιρείται ούτε ένα ιώτα, ό, τι ελέγετο τότε, ισχύει και σήμερα. Με τη διαφορά ότι στον κατάλογο των μέχρι τότε λαθών και παραλείψεων, έχουν τον τελευταίο καιρό  προστεθεί μια σειρά από επιπρόσθετα λάθη και παραλήψεις.

 

Ας δούμε ένα σύντομο ιστορικό με το τι έχει συμβεί έκτοτε:

 

Ιστορικό:

Τον Φεβρουάριο του 2012, η κυβέρνηση αποφασίζει την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας κατά 45 εκατομμύρια και την πώληση μέρους ή του συνόλου των μετοχών της Κυβέρνησης σε ιδιώτες επενδυτές.

 

Τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου η κυβέρνηση φέρνει συμπληρωματικό προϋπολογισμό €31.33 εκ. Η Βουλή εγκρίνει  τα €15 εκ. και θέτει 2  προϋποθέσεις  για το υπόλοιπο.:  αλλαγή ΔΣ και νέα μελέτη αναδιάρθρωσης.

 

Μετά από 6 μήνες, το Δεκέμβριο του 2012, η κυβέρνηση φέρνει ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης, αυτό της AIRFRANCE – KLM, και ζητά από τη Βουλή αποδέσμευση του υπολοίπου €16.33 εκ.

 

Ταυτόχρονα, ακούστε το αυτό: Επειδή  ήδη η εταιρία ξεπέρασε τις αναμενόμενες ζημιές, ανακοινώνει την ανάγκη για επιπρόσθετο κυβερνητικό δάνειο €73 εκ., ανεβάζοντας τη συνολική κρατική στήριξη στα €104.33 εκ.

 

Τι συνέβη δηλαδή; Η κυβέρνηση ζητά τον Ιούνιο 31 εκατομμύρια για να σώσει την  εταιρία, μέσα από την εφαρμογή ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης και μέσα από την προσέλκυση ενός στρατηγικού επενδυτή, παίρνει την έγκριση από τη Βουλή, και μέχρι να φέρει το σχέδιο αναδιάρθρωσης, το οποίο φέρνει 6 μήνες μετά, λέει στη Βουλή: συγγνώμη πέσαμε έξω και θέλουμε ακόμα 75 εκατομμύρια.

 

Είμαστε σοβαροί; Περιμέναμε δηλαδή να επιβιώσει αυτή η εταιρεία με τέτοιους ερασιτεχνικούς χειρισμούς;;;

 

 

Και ασφαλώς μέχρι να αλλάξει η κυβέρνηση, δεν έγινε απολύτως τίποτε. Οι ΚΑ μπήκαν στον αυτόματο πιλότο και όλοι σφυρούσαν αδιάφορα. Για ένα χρόνο δεν έγινε τίποτε. Ούτε για τη μια προϋπόθεση (εφαρμογή σχεδίου αναδιάρθρωσης) ούτε για την άλλη προϋπόθεση  (προσέλκυση στρατηγικού επενδυτή) δεν έγινε καμιά σοβαρή προσπάθεια. Αντί η εταιρία να σωθεί, οδηγήθηκε σε ανάγκη για επιπρόσθετη ρευστότητα. Οι ευθύνες για αυτή την εξέλιξη σε πολιτικό και τεχνοκρατικό επίπεδο είναι βαρύτατες.

 

Τον Μάρτη του 2013 ανέλαβε η νέα κυβέρνηση. Νέα κυβέρνηση, διαφορετική θεωρητική προσέγγιση, ίδιες όμως, πανομοιότυπες πρακτικές στην πράξη: πλήρης απραξία για τη διάσωση της εταιρίας. Πλήρης απραξία εκτός από ένα τομέα: την εκποίηση περιουσιακών στοιχείων της εταιρίας.

 

Έτσι και η νέα κυβέρνηση, αποφεύγοντας να αναλάβει ουσιαστική πολιτική ευθύνη για το μέλλον των Κυπριακών Αερογραμμών, ακολούθησε μια πολιτική λαθροβίωσης της εταιρίας χωρίς σχεδιασμό για τη μελλοντική της προοπτική. Το αποκορύφωμα αυτής της πολιτικής ήταν το πλήρες ξεπούλημα των περιουσιακών στοιχείων της εταιρίας μέσα σε μερικούς μήνες και η εμπορική περιθωριοποίηση της σε μια περίοδο που ξένες αεροπορικές εταιρίες αναβάθμισαν τις υπηρεσίες τους στη Κύπρο.

 

Όλες αυτές οι ενέργειες κάθε άλλο παρά βοηθούσαν στην υλοποίηση του στόχου προσέλκυσης ξένων επενδυτών. Εν πάση περιπτώσει στις 16/7 η Κυβέρνηση και οι Κυπριακές Αερογραμμές με ανακοίνωση τους προσκαλούσαν στρατηγικούς επενδυτές να υποβάλλουν Αίτηση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για την απόκτηση είτε των μετοχών ή σημαντικών περιουσιακών στοιχείων των Κυπριακών Αερογραμμών.

 

Η διαδικασία για προσέλκυση στρατηγικού επενδυτή μας έφερε στο τελευταίο μέρος του δράματος των κυπριακών αερογραμμών, που στην πραγματικότητα επρόκειτο για φάρσα. Εγκληματική όμως φάρσα εις βάρος της εταιρείας και σε τελευταία ανάλυση εις βάρος του κυπριακού λαού.

 

Η Κυβέρνηση εξακολουθεί να ακολουθεί μια εντελώς αντιφατική πολιτική για τις Κυπριακές Αερογραμμές. Ενώ στα λόγια διακηρύττει τη διάσωση των ΚΑ, στην πράξη τΙς οδηγεί στο κλείσιμο. Αυτή θα είναι η κατάληξη των διαπραγματεύσεων με τις εταιρίες Aegean και την Ryan Air, οι οποίες δεν ενδιαφέρονται για αγορά μετοχικού κεφαλαίου των ΚΑ, αλλά αγορά των περιουσιακών στοιχείων που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της εταιρίας.

 

Παράλληλα όλα τα παρελκόμενα: Διαφωνία του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον Σύμβουλο Αερομεταφορών που ο ίδιος διόρισε για να τον συμβουλεύει, επειδή δεν του άρεσαν οι συμβουλές του. Ακολουθεί παραίτηση του Συμβούλου. Παραιτήσεις  2 προέδρων, οι οποίοι έφυγαν ο μεν πρώτος διαφωνώντας με τον αρμόδιο Υπουργό, ο δε δεύτερος διαφωνώντας με τους Συμβούλους που διόρισε ο αρμόδιος Υπουργός. Για να φτάσουμε στην αντιδεοντολογική εμπλοκή του δικηγορικού γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας, το οποίο  συνεργαζόταν με μία εκ των δύο εταιριών που διεκδικεί να αγοράσει τα περιουσιακά στοιχεία της εταιρίας.

 

Και η ιστορία των ΚΑ συνεχίζεται με τον ίδιο τρόπο που συνεχίζεται εδώ και δεκαετίες. Μια ιστορία  λαθών και ατιμωρησίας. Λαθών για τα οποία κανένας δεν λογοδότησε και κανένας δεν πλήρωσε. Ούτε πολιτικός, ούτε τεχνοκράτης.

 

Κανένας δεν λογοδότησε για την ίδρυση της HellasJet το 2002 που κόστισε στο κράτος μας πέραν των €80 εκατομμυρίων.

Κανένας δεν λογοδότησε για την απόφαση να αγοραστούν διαφορετικού τύπου αεροπλάνα για το δεύτερο κρατικό αερομεταφορέα μας, τη  Eurocypria, με αποτέλεσμα να χαθούν οι οποιεσδήποτε συνέργειες και οικονομίες στη λειτουργία και συντήρηση ίδιου τύπου αεροσκαφών.

Κανένας δεν λογοδότησε για την απαράδεκτη επιλογή των AIRBUS Α330, που για να καλύπτουν τα έξοδα τους, με βάση το πτητικό τους πρόγραμμα θα έπρεπε να πετούν με πληρότητα 125%.

Κανένας δεν λογοδότησε για μια σειρά από κακές πτητικές και επιχειρησιακές επιλογές που κόστισαν στην εταιρία δεκάδες εκατομμύρια.

Κανένας δεν λογοδότησε γιατί το σχέδιο διάσωσης της εταιρίας το 2005 δεν υλοποιήθηκε.

Κανένας δεν λογοδότησε για την κομματοκρατία, την αναξιοκρατία, τις προσλήψεις ημετέρων, την ανικανότητα και ανευθυνότητα των διοικούντων.

Κανένας δεν λογοδότησε για την πτώχευση τηςEUROCYPRIA. Όταν δίνονταν τα €35 εκατομμύρια, δίνονταν για να μην χρεοκοπήσει η εταιρία ενόψει και εν αναμονή των μελετών που θα αξιολογούσαν όλες τις πιθανές επιλογές. Τελικά καμιά σοβαρή μελέτη δεν έγινε, καμιά άλλη επιλογή δεν επιχειρήθηκε, η εταιρία πτώχευσε και κανένας μέχρι σήμερα δεν λογοδότησε.

Και από τον τρόπο που οι αρμόδιοι διαχειρίζονται σήμερα την εταιρία αυτή, εξάγεται το συμπέρασμα, ότι κανένας δεν αναμένεται να λογοδοτήσει ούτε αυτή τη φορά, διαφορετικά δεν θα οδηγείτο στο κλείσιμο η εταιρία με τον τρόπο που οδηγείται.

 

Πως είναι τα πράματα σήμερα;

 

Το πιθανότερο είναι η κυβέρνηση να έχει αποφασίσει εδώ και καιρό ότι θα πρέπει να κλείσουν οι ΚΑ, και απλώς αναζητείται ο τρόπος με το λιγότερο πολιτικό κόστος.

 

Αν συμβαίνει αυτό, σημαίνει ότι η Κυβέρνηση δεν κατανόησε και δεν αξιολόγησε σωστά την αναγκαιότητα ενός κυπριακού αερομεταφορέα ο οποίος όχι μόνο μπορεί να στηρίξει τον τουρισμό και την οικονομία του τόπου γενικότερα, αλλά έχει και τεράστια σημασία, ιδιαίτερα στις σημερινές συνθήκες όπου υφίσταται πόλεμο αμφισβήτησης η ίδια η κρατική μας κυριαρχία. Και ότι το κλείσιμο των ΚΑ θα σοβαρότατες οικονομικές και πολιτικές επιπτώσεις.

 

Εμείς διαφωνούμε με αυτή την προσέγγιση. Διαφωνούμε γιατί πιστεύουμε ότι ο τόπος χρειάζεται ένα τοπικό αερομεταφορέα, και ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις αυτός ο αερομεταφορέας να είναι βιώσιμος. Και επειδή δεν θέλουμε να μείνουμε απλά στα λόγια, καταθέσαμε δημόσια και συγκεκριμένη εισήγηση.

 

1ον: Να υπάρξει σαφής απόφαση ότι στόχος της κυβέρνησης είναι η διάσωση των ΚΑ, για να υπάρξει η απαραίτητη αποκατάσταση της εμπορικής αξιοπιστίας της εταιρίας και να σταματήσει η ανασφάλεια στο προσωπικό.

2ον: Να ανασταλούν οι διαπραγματεύσεις πώλησης των περιουσιακών στοιχείων των ΚΑ

3ον: Να ληφθούν άμεσα δραστικά μέτρα που θα αρχίσουν να μειώνουν τις ζημιές της εταιρίας και να επαναφέρουν τις προοπτικές οικονομικής βιωσιμότητας της εταιρίας.

4ον: Να ζητηθεί σε  πολιτικό επίπεδο η ολιγόμηνη αναστολή της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού της ΕΕ, μέχρι να αρχίσουν τα μέτρα εξυγίανσης της εταιρίας να αποδίδουν, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια θετική απόφαση από την ΕΕ για το θέμα των κρατικών εγγυήσεων (ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ).

Και 5ον: Στη βάση των πιο πάνω, να επανανοίξει η διαδικασία προσέλκυσης ενός σοβαρού στρατηγικού επενδυτή, που θα μπορούσε να συμβάλει στην επιβίωση της εταιρίας.

 

Επαναλαμβάνομε ακόμα μια φορά: Οι ΚΑ πρέπει να σωθούν για το καλό του τόπου, και μπορούν να επιβιώσουν αν υπάρχει η πολιτική αποφασιστικότητα για μέτρα προς την σωστή κατεύθυνση. Υπάρχουν ακόμα ελάχιστα περιθώρια για μια ύστατη προσπάθεια.725_resize_1365424303

 

Leave a Reply

Επιλογές