“Η άμεση ανάγκη για γρήγορη αναζωογόνηση της επιχειρηματικότητας και επανεκκίνηση της κυπριακής οικονομίας μετά τα γεγονότα της 25ης Μαρτίου: Προβλήματα και προοπτικές μιας νέας πορείας με ένα νέο οικονομικό μοντέλο.” (ομιλία στη Βουλή)

Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι.

Η κυπριακή οικονομία βρίσκεται στην κρισιμότερη περίοδο από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι τραγικές εμπειρίες που έζησε η χώρα μας τον τελευταίο καιρό, μας θέτουν μπροστά σε ιστορικές ευθύνες και κρίσιμες αποφάσεις. Αποφάσεις οι οποίες πρέπει να ληφθούν υπό τη σκιά της Τρόικας και του Μνημονίου.

To Μνημόνιο δεν ήταν ένας κεραυνός εν αιθρία. Ήταν η κατάληξη μιας πορείας γεμάτης από τεράστια και εγκληματικά λάθη. Λάθη από την κυπριακή πολιτεία, το πολιτικό σύστημα, το οικονομικό και επιχειρηματικό σύστημα, λάθη από την προηγούμενη κυβέρνηση, από την παρούσα κυβέρνηση, από τις διοικήσεις κάποιων τραπεζών και από τις εποπτικές αρχές του τραπεζικού συστήματος. Αυτά όλα τα λάθη έδωσαν την ευκαιρία στην Τρόικα να μας επιβάλει ένα μνημόνιο, που εξυπηρετεί όχι την Κύπρο και τις ανάγκες της, αλλά τους σχεδιασμούς και τις σκοπιμότητες του Γερμανικού άξονα στην Ευρωζώνη.

Τα προβλήματα της κυπριακής οικονομίας άρχισαν από πολύ παλιά και συντηρούνταν από κυβέρνηση σε κυβέρνηση.

Ο υπερτροφικός δημόσιος τομέας

Ένα δυσανάλογα με το μέγεθος της οικονομίας μας υπέρογκο τραπεζικό σύστημα που δούλευε καταχρηστικά αντί ορθολογιστικά. Δούλευε στη βάση των bonus για τα golden boys και όχι των υγειών πρακτικών. Δούλευε στη βάση επισφαλών εξασφαλίσεων είτε για δάνεια που χορηγούσαν είτε για επενδύσεις και επεκτάσεις που έκαναν.

Η φούσκα των ακινήτων και οι εύκολες λύσης των ξένων αγοραστών

Η υποτίμηση ζωτικών τομέων της οικονομίας μας και η μονοδιάστατες κατευθύνσεις προς το εύκολο και γρήγορο κέρδος.

Οι συντεχνιακές νοοτροπίες, αλλά και η ασυδοσία των εργοδοτών

Η ανοχή όλων μας στο ρουσφέτι, την αναξιοκρατία, τη διαπλοκή, την ατιμωρησία

Με το δρόμο που ακολουθούσαμε ήταν θέμα χρόνου πότε θα συνέβαινε η κατάρρευση. Τα πράγματα επισπεύθηκαν και πήραν την τελική τους ευθεία με την έλευση της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και με τα κατά συρροήν δικά μας λάθη τα τελευταία χρόνια. Πιθανώς να μην υπάρχει λάθος που θα μπορούσαμε σε αυτό τον τόπο να κάνουμε και να μην το κάναμε.

Όμως αυτή τη στιγμή εκείνο που έχει περισσότερη σημασία από το τι έγινε, είναι το τι πρέπει να γίνει.

Η ΕΔΕΚ κατάθεσε στις 10 Ιουνίου την πρόταση της για έξοδο από την οικονομική κρίση.

Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη, λεπτομερή, τεκμηριωμένη πρόταση. Προϊόν μιας διαδικασίας μελέτης, διαλόγου και επεξεργασίας προτάσεων, στην οποία το κίνημα μας αξιοποίησε ένα μεγάλο αριθμό από εγνωσμένου κύρους επιστήμονες, οικονομολόγους, νομικούς και ακαδημαϊκούς.

Στόχος της πρότασης της ΕΔΕΚ ήταν να παρουσιάσει ένα στρατηγικό σχεδιασμό για την έξοδο της πατρίδας μας από την κρίση, την επάνοδο στις αγορές, την αποκατάσταση της ευρωστίας της οικονομίας μας, της οικονομικής ανάπτυξης και της κοινωνικής ευημερίας του λαού μας.

Η πρόταση της ΕΔΕΚ αποτελείται από 3 πυλώνες, τρία στάδια μέσα από τα οποία η Κύπρος θα μπορούσε να οδηγηθεί στον πιο πάνω στόχο: ΟΜΑΛΟΠΟΪΗΣΗ-ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ-ΑΠΕΜΠΛΟΚΗ. Πιο συγκεκριμένα:

Ομαλοποίηση της οικονομικής κατάστασης και σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα

Μείωση των αρνητικών συνεπειών της απόφασης του Eurogroup,  επανεκκίνηση της οικονομίας και μέτρα κοινωνικής προστασίας.

Ολοκληρωμένος σχεδιασμός για συντομότερη αποπληρωμή του δανείου και τάχιστη απεμπλοκή από το μνημόνιο και τη δανειακή σύμβαση

Η επίτευξη των τριών αυτών πυλώνων, πρέπει κατά την άποψη μας να επιδιωχθεί μέσα από τις εξής αποφάσεις και ενέργειες:

Ομαλοποίηση οικονομίας / σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα

Η κατάσταση στην οικονομία μας ακόμα χαρακτηρίζεται από αστάθεια και στρεβλώσεις:

Άμεση προτεραιότητα: Η αποκατάσταση της θεσμικής τάξης (αντιπαραθέσεις μεταξύ κυβέρνησης και ΚΤ). Χρειάζεται συνεργασία Κεντρικής Τράπεζας και ΥΠΟΙΚ σε καθημερινή βάση, καλύτερος συντονισμός, συναντίληψη και συνεννόηση

Ταυτόχρονα χρειάζεται επίσπευση των διαδικασιών εξυγίανσης,

αφαίρεση των περιορισμών στις τραπεζικές συναλλαγές, με ταυτόχρονη επιβολή περιοριστικών μέτρων για διαρροή κεφαλαίων στο εξωτερικό όσο χρειάζεται

αναδιάρθρωσης του Συνεργατισμού το συντομότερο δυνατό

εξασφάλιση επαρκούς ρευστότητας στην αγορά

επανεκκίνηση της οικονομίας και μέτρα κοινωνικής προστασίας

Πρώτα απ’ όλα χρειάζεται κάτι που δεν είδαμε μέχρι σήμερα: Κεντρικός συντονισμός και εκπόνηση ρεαλιστικού ολοκληρωμένου σχεδίου επανεκκίνησης της οικονομίας

Χρειάζεται άμεση προώθηση (σε πρακτικό επίπεδο) αναπτυξιακών μέτρων, όχι απλά εξαγγελίες

Μέτρα μείωσης δαπανών της κρατικής μηχανής, αναδιάταξη και ενοποίηση υπηρεσιών

Επί τέλους να βρεθεί τρόπος να λειτουργήσει ο περιβόητος Εγγυοδοτικός μηχανισμός για μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Πριν παύσουμε να έχουμε μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Απορρόφηση Κονδυλίων από τα Ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία

Κίνητρα για επαναπατρισμό κεφαλαίων

Τέλος κάτι πολύ σημαντικό: Άμεση προώθηση μέτρων κοινωνικής προστασίας. Να μην καθυστερήσουν τα σχετικά Νομοσχέδια  όπως αυτά που αφορούν τον Τραπεζικό διαμεσολαβητή και την αναδιάρθρωση των δανείων των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους

Η απεμπλοκή από το μνημόνιο και τη δανειακή σύμβαση θα πρέπει να είναι ο τελικός στρατηγικός μας στόχος. Εμείς, έχοντας αναλύσει το Μνημόνιο και τη Δανειακή Σύμβαση εκτιμούμε ότι αυτή η δανειακή σύμβαση και το Μνημόνιο οδηγούν τη χώρα μας σε ένα φαύλο κύκλο: ύφεση – περισσότερα μέτρα που θα δημιουργούν νέα ύφεση, η οποία με τη σειρά της και με βάση τη φιλοσοφία του μνημονίου θα οδηγεί σε περισσότερα μέτρα και ούτω καθεξής.

Το πρώτιστο που χρειάζεται είναι η πολιτική απόφαση για μια πορεία εξόδου. Και ασφαλώς δεν πρόκειται να υπάρξει έξοδος από το Μνημόνιο μέσα από πολιτικές αντιφάσεις. Ότι δηλαδή επιθυμούμε έξοδο από το Μνημόνιο, αλλά τα προβλήματα μας θα τα λύσουμε μέσα στο Μνημόνιο. Χρειάζεται ισχυρή πολιτική απόφαση και ακόμα πιο ισχυρή πολιτική δέσμευση γιατί η πορεία εξόδου από το μνημόνιο δεν είναι μια εύκολη πορεία.

Πώς θα γίνει στην πράξη η απεμπλοκή από τη Δανειακή Σύμβαση; Τι σημαίνει κατ’ αρχήν απεμπλοκή από τη δανειακή σύμβαση; Σημαίνει αποπληρωμή του δανείου, σημαίνει εξασφάλιση άλλων πόρων χρηματοδότησης των αναγκών μας.

Από πού μπορούμε να εξασφαλίσουμε τη χρηματοδότηση που χρειαζόμαστε, και δεν μιλούμε για ευκαταφρόνητα ποσά. Νοουμένου ότι δεν υπάρχουν άλλες πηγές εξωτερικού δανεισμού, μόνο από εγχώριες πηγές θα μπορούσαμε να αντλήσουμε χρηματοδότηση.

Το βασικό όχημα για απεμπλοκή από το Μνημόνιο είναι χωρίς αμφιβολία η αξιοποίηση του ΦΑ,που για να υπάρξει χρειάζεται:

Ολοκληρωμένος στρατηγικός ενεργειακός σχεδιασμός

Επίσπευση δημιουργίας των υποδομών

Και κυρίως πολιτικές αποφάσεις για τις στρατηγικές μας συνεργασίες για τις υποδομές και τη διάθεση του ΦΑ.

Χαιρετίζουμε το γεγονός της έναρξης, επι τέλους, της επιβεβαιωτικής γεώτρησης. Είμαστε σίγουροι ότι αν τα αποτελέσματα της  είναι τα πρσδοκόμενα, θα δούμε μια θεαματική αλλαγή του κλίματος για την κυπριακή οικονομία γενικότερα. Και ασφαλώς θα ανοίξει και ο δρόμος για τη σύναψη συμφωνιών προπώλησης του ΦΑ.

Επίσης θεωρούμε θετική εξέλιξη την υπογραφή του Μνημονίου Συναντίληψης (επιτέλους και ένα μνημόνιο θετικό), με τις εταιρίες του οικοπέδου 12.

Πέραν του ΦΑ, υπάρχουν και μια σειρά από τομείς της οικονομίας, παραδοσιακοί και νέοι, για τους οποίους πρέπει να υπάρξει η ανάλογη αξιοποίηση , ώστε να μπορέσουν να συμβάλουν και αυτοί στην απαιτούμενη ρευστότητα για αποπληρωμή του δανείου.

Η βασική όμως προϋπόθεση είναι η Κύπρος να επανασχεδιάσει το οικονομικό και αναπτυξιακό της μοντέλο ώστε να μπορέσουν οι τομείς αυτοί να οδηγήσουν στην επανεκκίνηση της οικονομίας και στην προσέλκυση επενδύσεων

Ο πρώτος τομέας είναι ο τομέας των Υπηρεσιών. Ένας τομέας που επλήγη από την δραματική συρρίκνωση του τραπεζικού τομέα, όμως εξακολουθεί να στέκει πάνω στα άλλα δύο ισχυρά του πόδια: Τις άριστες νομικές και λογιστικές υπηρεσίες που εξακολουθεί να μπορεί να προσφέρει η Κύπρος. Χρειάζονται όμως μέτρα, άμεσα και αποφασιστικά.

Εκσυγχρονισμός του φορολογικού συστήματος και παροχή κινήτρων / απαλλαγών

Σύναψη νέων συμφωνιών αποφυγής διπλής φορολογίας και επαναδιαπραγμάτευση υφιστάμενων

Ενίσχυση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς για προσέλκυση εταιρειών παροχής επενδυτικών υπηρεσιών και οργανισμών συλλογικών επενδύσεων

Εκσυγχρονισμός και πλήρης μηχανογράφηση των διαδικασιών του εφόρου εταιρειών, του ΦΠΑ και του ΤΕΠ για καλύτερη εξυπηρέτηση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.

Ο Τουρισμός είναι μια ισχυρή ατμομηχανή για την οικονομία μας. Πρέπει όμως να γίνει ακόμα πιο ισχυρή με μια σειρά από μέτρα, μέτρα που ήδη έχουν καθυστερήσει πάρα πολύ.

Επέκταση τουριστικής περιόδου

Αξιολόγηση προϋπολογισμού ΚΟΤ και επανασχεδιασμός του οργανισμού

Αδειοδότηση Καζίνο

Προσέλκυση θεματικού τουρισμού, Εκπαιδευτικού / Ιατρικού / Αθλητικού τουρισμού

Επίσπευση εγκρίσεων των πολεοδομικών αδειών για μαρίνες και θεματικά πάρκα

Εμπορική Ναυτιλία, ένας τομέας αρίστευσης και κύρους για την Κύπρο.

Άμεση ανεξαρτητοποίηση και αναδιάρθρωση της Ναυτιλιακής Διοίκησης με τη δημιουργία θέσης Υφυπουργού για θέματα Ναυτιλίας. Παρατηρείται απαράδεκτη καθυστέρηση στο θέμα αυτό, ένα θέμα που έχει τη διακομματική στήριξη.

Δυναμική προώθηση του Ναυτιλιακού Φορολογικού Συστήματος, που είναι από τα πιο προηγμένα στον κόσμο, στο εξωτερικό, και ήταν μια μεγάλη επιτυχία της κυπριακής πολιτείας η έγκριση του από την ΕΕ το 2009. Δυστυχώς δεν έγιναν πολλά έκτοτε.

Χρειάζεται επίσης πολύ-επίπεδη προσπάθεια και διεκδίκηση άρσης του τουρκικού εμπάργκο σε κυπριακά πλοία. Εδώ θα πρέπει η Εκτελεστική εξουσία να αξιοποιήσει και τις δυνατότητες της Βουλής προς την κατεύθυνση της ενημέρωσης και της διαμόρφωσης συνθηκών πίεσης πάνω στην Τουρκία για να άρει το εμπάργκο, που μας κάνει ζημιά.

Πρωτογενής Τομέας (Γεωργία / Κτηνοτροφία)

Παροχή κινήτρων για σύμπτυξη γεωργικών μονάδων, ώστε να γίνει δυνατός ο εκσυγχρονισμός της καλλιέργειας και η προώθηση νέων οικονομικά βιώσιμων παραγωγών εξαγωγικού χαρακτήρα.

Ο τομέας της Έρευνας και Καινοτομίας: Η Κύπρος διαθέτει ένα τεράστιο κεφάλαιο, που δυστυχώς παραμένει ανεκμετάλλευτο: Το ανθρώπινο δυναμικό της και την επιστημονική γνώση, που μπορούν να αποτελέσουν ισχυρά όπλα για στροφή προς οικονομική δραστηριότητα υψηλής τεχνολογίας. Να μην ξεχνούμε τα παραδείγματα κάποιων χωρών (να αναφέρω χαρακτηριστικά τη Φιλλανδία με την NOKIA) που μέσα από την αξιοποίηση της βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας (που δεν έχει ούτε ψηλές κεφαλαιουχικές απαιτήσεις) κατάφεραν να έχουν αξιοζήλευτη ανάπτυξη και ευημερία. Αναμέναμε ότι το Τεχνολογικό Πάρκο στο Πεντάκωμο θα μπορούσε να ήταν μια κυπριακή Silicon Valley. Μείναμε στο  valley….

Όλα αυτά όμως χρειάζονται προγραμματισμό, σοβαρότητα, όραμα, αυτοπεποίθηση. Και δυστυχώς όλα αυτά αποδείχτηκε ότι τα έχουμε εδώ και πού καιρό χάσει. Και πρέπει να τα ξαναβρούμε και να τα φέρουμε στην επιφάνεια.

Κύριε Πρόεδρε, Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Η κατάσταση της κυπριακής οικονομίας είναι πολύ δύσκολη,  αλλά  δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να τη δεχθούμε όπως έχει διαμορφωθεί παθητικά. Χρειάζεται ενεργητική αντιμετώπιση και απαιτείται η μέγιστη δυνατή συνεργασία όλων.

Η πατρίδα μας εξακολουθεί να έχει τα σημαντικά πράγματα που μπορούν να την οδηγήσουν ξανά στην ανάπτυξη και την ευημερία. Εξακολουθεί να έχει ισχυρά στρατηγικά πλεονεκτήματα που μπορεί να αξιοποιήσει:

Πρώτα και πάνω απ’ όλα το ανθρώπινο δυναμικό. Καμιά χώρα στον κόσμο δεν συνδυάζει τα δύο πράγματα που συνδυάζει η Κύπρος: υψηλό μορφωτικό επίπεδο και υψηλό επίπεδο τεχνογνωσίας και επαγγελματισμού

Πολύ καλές υποδομές στις επικοινωνίες, συγκοινωνίες και άλλες υπηρεσίες

Μοναδική γεωγραφική θέση στο σημείο σύγκλησης 3 ηπείρων

Εξαιρετικές καιρικές συνθήκες και απαράμιλλες φυσικές ομορφιές

Και τέλος, ενεργειακά αποθέματα ικανά να βάλουν την Κύπρο στην κορυφή της ανάπτυξης και της ευημερίας.

Αν όλα αυτά, αντί να τα αξιοποιήσουμε τα σκοτώσουμε μέσα από την ανικανότητα μας και τις άγονες πολιτικές αντιπαραθέσεις που δυστυχώς συνεχίζονται καθημερινά, τότε όχι μόνο δεν θα οδηγηθούμε στην έξοδο από την κρίση αλλά στη διαιώνιση της κατάστασης.

Ένα από τα κύρια λάθη που οδήγησαν την πατρίδα μας στο σημερινό τραγικό σημείο ήταν και η αδυναμία συνεννόησης και συλλογικότητας. Αν τα συμβάντα τον τελευταίο καιρό δεν μας έχουν παραδειγματίσει ώστε να συμβάλουμε όλοι στη διαμόρφωση μιας συλλογικότερης διαχείρισης της οικονομίας μας, τότε θα έχομε, για ακόμα μια φορά, από μόνοι μας προδιαγράψει την περαιτέρω καταστροφή μας.

Leave a Reply

Επιλογές